Gemeentelijk akkoord klimaatbeleid

Kabinet en gemeenten sluiten akkoord over klimaat- en energiebeleid Minister Cramer van Ruimte en Milieu (namens het kabinet) en burgemeester Wim Deetman (Voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten) hebben op 12 november in Den Haag een klimaatakkoord ondertekend. Kern van het akkoord is dat gemeenten en Rijk zich gezamenlijk gaan inspannen voor een schoner, duurzamer en zuiniger Nederland.

De gemeenten onderschrijven de ambities van het kabinet op klimaatgebied: een reductie van de uitstoot van broeikasgassen in 2020, een energiebesparing van 2% per jaar en een verhoging van het aandeel duurzame energie tot 20% in 2020. Het akkoord bevat afspraken en maatregelen op het gebied van energiebesparing, het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen, de overgang naar duurzame energie en het klimaatbestendig maken van Nederland, waarmee de gemeenten aan de slag gaan. Rijk en gemeenten hebben afspraken gemaakt over maatregelen op een aantal terreinen: duurzame overheid, duurzame energieproductie, schone en zuinige mobiliteit, energiezuinige gebouwde omgeving, duurzame (agrarische) bedrijven en klimaatbestendige leefomgeving.

Duurzame overheid
Het Rijk en de gemeenten geven zelf het goede voorbeeld voor een duurzamer Nederland. Doel van het Rijk is om in 2010 voor 100% duurzaam in te kopen. De gemeenten streven naar 75% duurzaam inkopen in 2010 en 100% in 2015. Door duurzaamheidseisen te stellen aan de producten die de overheid koopt, stimuleert zij de markt om duurzame producten te maken en lokt zij duurzame innovaties uit.
Gemeenten gaan ook actief aan de slag om wat betreft klimaatmaatregelen te leren van elkaar. Hiervoor wordt het platform duurzame overheden opgericht. Ook zal de VNG 20 gemeenten die hun eigen gemeentelijke organisatie klimaatneutraal zullen hebben ingericht in 2012 voordragen als voorbeeldfunctie. Ook zal de VNG in samenwerking met gemeenten minimaal 10 extra proefprojecten ontwikkelen, waarin extreem schone, stille en zuinige wagenparken worden aangeschaft. Het Rijk biedt vanuit innovatieprogramma's ondersteuning bij deze proefprojecten.

Duurzame energieproductie
Rijk en gemeenten gaan bevorderen dat het aandeel duurzame energie in 2020 op 20% komt. Dat betekent onder meer een verdubbeling van het vermogen van windenergie op land in 2011. Ook andere vormen van duurzame energie zoals biogas worden gestimuleerd en ondersteund. Het Rijk roept daartoe de subsidieregeling Duurzame Energieproductie (SDE) in het voorjaar van 2008 in het leven.

Schone en zuinige mobiliteit
Het Rijk en de gemeenten gaan de verkrijgbaarheid van biobrandstoffen via bijvoorbeeld tankvoorzieningen en van alternatieve brandstoffen langs snelwegen en in de gemeentelijke omgeving vergroten. Gemeenten zullen de huidige experimenten met milieuzonering voortzetten en samen met het Rijk de mogelijkheden voor uitbreiding onderzoeken. De gemeenten gaan hun invloed bij de provincies gebruiken om innovaties in het openbaar vervoer via concessieverlening aan vervoersbedrijven te stimuleren.

Energiezuinige gebouwde omgeving
Bij nieuwbouw en renovatie is een forse energiebesparing mogelijk. Rijk en gemeenten willen dat in 2020 de nieuwbouw klimaatneutraal is. Het energieverbruik in woningen en gebouwen moet dan met 50% zijn verlaagd. Het Rijk zal de EPC-norm de komende jaren stapsgewijs aanscherpen

Gemeenten gaan innovatieve initiatieven in de gebouwde omgeving actief oppakken. De VNG zal de deelname aan deze projecten actief stimuleren door tenminste 10 woonwijken aan te dragen waar geexperimenteerd kan worden met innovatieve energiebesparende maatregelen en/of duurzame energiebronnen. Ook zal er een innovatieprogramma energiebesparing bij nieuwbouw en renovatie worden opgezet voor de uitvoering van veldexperimenten, waarin op gebouw- en gebiedsniveau in goed overleg tussen betrokken partijen een hogere energieprestatie zal worden gerealiseerd dan de huidige energie-prestatie-eis in de nieuwbouw. Bovendien gaan gemeenten in prestatiecontracten met woningcorporaties energieprestatie-eisen opnemen voor de bestaande woningvoorraad. Dit onder voorbehoud van nadere afspraken die het Rijk maakt met de koepel van woningcorporaties Aedes over condities, instrumenten en maatregelen die voor corporaties nodig zijn om de energieprestatie van de woningen van de corporaties te verbeteren.

Duurzame bedrijven
Gemeenten gaan bij periodieke controles energiebesparing prioriteit geven. Daarbij houden ze rekening met de deelname van bedrijven aan energieconvenanten. VNG en VROM-Inspectie werken dit samen verder uit.
Het Rijk stimuleert investeringen in semi-gesloten kassen en andere innovatieve energiesystemen in de glastuinbouw. De gemeenten zorgen voor een voortvarende vergunningverlening voor duurzame en innovatieve energiesystemen. Mestvergisting wordt daarbij zo goed mogelijk landschappelijk ingepast. De gemeenten gaan initiatiefnemers en projectontwikkelaars ertoe aanzetten met innovatieve samenwerkingsverbanden en concepten te werken (denk hierbij bijvoorbeeld aan energieclusters van glastuinbouwbedrijven, al dan niet met andere industriele bedrijven, die warmte leveren voor woningen). Ze gaan beleid vaststellen en uitvoeren gericht op het stimuleren van het clusteren van de energievraag en het energieaanbod in netwerken.

Klimaatbestendige leefomgeving
Extreme weersomstandigheden (hitte, droogte, wateroverlast) zullen vaker voorkomen. Rijk en gemeenten brengen de komende vier jaar gezamenlijk de maatregelen voor adaptatie in kaart. De uitwerking moet aansluiten bij de ruimtelijke en stedebouwkundige ontwikkelingen, waterbeheer en gezondheidszorg binnen de gemeenten.

Ondertekening
De overige zes bewindslieden die de nota Nieuwe energie voor het klimaat hebben ondertekend (Wonen, Wijken en Integratie, Verkeer en Waterstaat, Economische Zaken, Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Financien en Europese Zaken) konden niet bij de ondertekening aanwezig zijn, maar zullen op een later tijdstip tekenen.