In december 2008 stelde de gemeenteraad in het masterplan Vogelbuurt/Biezenakker nieuwbouw in de wijk Biezenakker (Ulft) vast. Vrijwel aansluitend kwam de Regio Achterhoek met een maatregelenplan om de gevolgen van de crisis tegen te gaan door onder meer werkgelegenheid in de bouw te creëren. Beide plannen van aanpak vormden de aanleiding voor een versnelde bestemmingsplanprocedure, het zogeheten Projectbesluit. Bij deze versnelde procedure legde de gemeente alleen de kaders voor gebiedsontwikkeling vast. Konings: “Normaal vullen we de gebiedsontwikkeling tot in detail in en laten we de opstalontwikkeling over aan woningcorporaties of projectontwikkelaars. Maar nu hebben we in nauwe samenwerking met wooncorporatie Wonion zowel de gebieds- als opstalontwikkeling voor het bouwen van 61 woningen in deelgebied Bomenbuurt zoveel mogelijk overgelaten aan marktpartijen.” Dat is op zich niet nieuw, wel de ambitie om er energienulwoningen te ontwikkelen en dat ook nog eens binnen de gestelde acht weken.
Ongelooflijk snel
In het kader van het project Woonpark Gelderland, waarvoor gemeente Oude IJsselstreek is geselecteerd, worden de 61 woningen energieneutraal gebouwd. De gemeente heeft zich met dit project gecommitteerd aan de doelstelling 150 woningen zestig procent energiezuiniger te bouwen. “Onze ambities liggen echter hoger: we willen energieneutrale woningen bouwen”, aldus Konings. En die energieneutraliteit geldt, conform de Woonpark Gelderland afspraken, voor woninggebonden én huishoudelijk energieverbruik. Hij verwacht dat, als alles mee zit, de bouw in de Bomenbuurt voor de zomer van 2010 kan starten. Het aanbestedingstraject voor de bouw van deze 61 energieneutrale woningen besloeg slechts acht weken. “Dat is ongelooflijk snel”, weet Konings uit ervaring. “Sommige marktpartijen vielen dan ook van hun stoel van verbazing. Toch is het gelukt om binnen deze tijd een compleet uitgewerkte bouwaanvraag voor te bereiden. Er ontstond iets van magie bij alle betrokkenen. Iedereen ging ervoor.”
Ketenverantwoordelijkheid
Een eerste selectie van tien consortia presenteerde zich in week ‘nul’ in het bijzijn van de anderen voor een selectiecommissie. Deze discussieerde en selecteerde in aanwezigheid van alle partijen, zodat vijf consortia overbleven. Die gingen vervolgens aan de slag met de gebieds- en opstalontwikkeling voor de bouwaanvraag. De consortia bestonden onder andere uit een architect, een aannemer, een installatiebedrijf en een energieadviseur. Zij zaten samen in een ontwerpteam zodat de architect ook in zijn ontwerp rekening kon houden met bijvoorbeeld nieuwe duurzame installatietechniek. Vijf extern aangetrokken procescoaches bewaakten deze nieuwe samenwerkingsvorm en ketenverantwoordelijkheid. Een kwaliteitsteam van de gemeente sloot twee keer in deze acht weken aan bij de vijf consortia om stuurde waar nodig bij op basis van de gemeentelijke welstandseisen en beeldkwaliteitskaders. Dit om te bewaken dat de uiteindelijke bouwaanvraag volledig zou worden ingediend en ontvankelijk zou zijn voor de procedure. Anders zou immers de versnelling uit het project worden gehaald.
Ook winnaars”
Van de vijf aanbiedingen is één plan gekozen, ook weer in bijzijn van alle andere marktpartijen. Konings: “Dit proces is bijzonder ambitieus en vernieuwend in gebieds- en opstalontwikkeling. Alle andere partijen die zijn afgevallen in de selectierondes zijn weliswaar teleurgesteld, maar timmeren nu behoorlijk aan de weg. Ze hebben veel geleerd van elkaar – één van de doelstellingen van Woonpark Gelderland - en brengen energiezuinig bouwen nu bij andere gemeenten en corporaties onder de aandacht. In die zin voelen ze zich ook winnaars.”
De ontwikkeling van energieneutrale woningen in de volgende fasen van Biezenakker ligt bij gemeente Oude IJsselstreek. Doel is dat de volgende fasen van de minimaal 150 woningen nog ambitieuzer volgen. “Wij zijn strikter gehouden aan aanbestedingswetgeving dan wooncorporatie Wonion en moeten nog transparanter werken. Maar we willen de nieuwe manier van samenwerken zeker vasthouden”, besluit Konings.